Reynsiboy í London!

Um bönn og túlkun þeirra

Fri, 29 Oct 2010 13:41:10 GMT

Undanfarna daga hef ég mikið velt fyrir mér tillögum Mannréttindaráðs Reykjavíkur varðandi það sem sumir kalla trúboð í skólum, og þær umræður sem þessar tillögur hafa skapað. Skoðanir eru auðvitað mjög skiptar í þessu máli og ég verð að viðurkenna að ég hef átt erfitt með að mynda mér skoðun á tillögunum.

Í grunninn er ég nefnilega sammála því að forðast skuli allt sem kallast gæti trúboð í skólastofnunum á Íslandi, nema auðvitað í (hálf)einkaskólum þeim sem tengjast beinlínis ákveðnum trúfélögum. Þá er ég líka sammála því að það sé ótækt að stór hluti 8. bekkjar sé tekinn út úr skóla í einhverja daga til að fara í fermingarferðalög. Ég hef, nota bene, sjálfur farið í slíka ferð sem kennari, með nemendum mínum í Vatnaskóg og var það mjög skemmtilegt ferðalag, og í raun varð ég nú ekki vitni að mikilli trúfræðslu í því ferðalagi - mun frekar að það væri veraldlegt skólaferðalag! En auðvitað er ótækt að þeir krakkar sem ekki eru að fermast til kristinnar trúar fái ekki að fara í skemmtilegt skólaferðalag!

Vandinn sem við hins vegar stöndum frammi fyrir miðað við orðalag þessara tillagna Mannréttindaráðs er hvað skuli kallast trúboð. Mér finnst, eins og mörgum, afar langt gengið þegar minnst er á trúarlega listsköpun, að henni skuli algjörlega úthýst úr skólunum, og mun það ákvæði sér í lagi snúast um jólahelgileiki. Mér heyrist margir stuðningsmenn tillagnanna nota þau rök að auðvitað muni almenn skynsemi ráða í málum eins og jólaundirbúningi, að honum verið ekki úthýst úr skólastofunum.

Málið er bara að jólin eru helgihátíð! Annars vegar eru jólin hátíð kristinna manna, haldin til að minnast fæðingar Jesú Krists, og jólaundirbúningur þeirra getur því varla bara átt að snúast um veraldlega hluti eins og jólagjafir og jólasveina - eða viljum við virkilega ala börnin okkar upp í því að jólin séu bara veraldleg hátíð?

Hins vegar eru jólin forn sólstöðuhátíð hjá þeim sem aðhyllast ásatrú. Ásatrú hlýtur að snúast um lífsskoðun og skv. tillögum Mannréttindaráðs getur jólaundirbúningur því varla mátt tengjast jólunum á þann hátt heldur!

Þetta færir okkur nefnilega að kjarna málsins - hversu erfið túlkun á bönnum er, eins og eftirfarandi dæmi sýnir okkur.

Árið 1988 samþykkti breska þingið viðbótarákvæði við sveitarstjórnarlög ríkisins. Viðbótarákvæði þetta var iðulega kallað Section 28 og snerist um það að stofnanir sveitarfélaga mættu ekki “intentionally promote homosexuality or publish material with the intention of promoting homosexuality" (viljandi styðja við samkynhneigð eða gefa út efni sem ætti að styðja við samkynhneigð) eða "promote the teaching in any maintained school of the acceptability of homosexuality as a pretended family relationship" (styðja við kennslu í skólum sem væru á framfæri sveitarfélaganna um að samkynhneigð væri ásættanlegt þykjustu fjölskylduform).

Ákvæðið var sett eftir óánægjuöldu með að bókin Jenny lives with Eric and Martin, sem fjallaði um stelpu sem bjó með pabba sínum og kærasta hans, væri fáanleg á skólabókasafni í London. (Til að minna á, var kynfræðslubókin Við erum saman, sem kom út 1979, fjarlægð af skólabókasöfnum í Reykjavík eftir að skólaráð borgarinnar komst að því að í henni væri fjallað á jákvæðan hátt um samkynhneigð! Þ.e.a.s. samkynhneigð var sem sé ekki sleppt, hún fordæmd eða sett til hliðar á neikvæðan hátt eins og áður hafði tíðkast í sambærilegu námsefni).

Section 28 virkar kannske sakleysislegt á marga, og ég er ekki í vafa um að margir Íslendingar séu sammála því að skólar eigi ekki beinlínis að mæla með samkynhneigð sem vali eða lífsstíl (ég er ósammála báðum orðunum!). En margt sakleysislegt hefur haft alvarlegar afleiðingar.

Vegna þess hve erfitt reyndist að túlka þetta lagaákvæði varð það til þess að starfsfólk sveitarfélaga, s.s. kennarar og félagsráðgjafar, hætti alfarið að gera neitt sem flokkast gat undir stuðning við samkynhneigð! Ekki nóg með að samkynhneigð yrði bannorð í kennslu í Bretlandi - og sé í raun enn þótt ákvæðið hafi endanlega verið tekið úr lögunum 2003, heldur urðu afleiðingarnar svo miklu alvarlegri, t.d.:

- Ekki var hægt að koma upplýsingum um öruggt kynlíf til ungra homma - og ég minni á að þetta var á þeim tíma sem baráttan gegn útbreiðslu HIV-veirunnar stóð sem hæst!

- Skólar gátu ekki tekið á einelti sem var vegna kynhneigðar eða gruns um kynhneigð.

- Stuðningshópar ungra homma og lesbía hættu að fá styrki frá sveitarfélögunum.

- Vinalínur sem tóku við símtölum frá unglingum í vanda hættu að taka á móti símtölum frá ungum hommum og lesbíum, vegna hræðslu við að missa styrki!

- Félagasamtök sem höfðu unnið með heimilislausum samkynhneigðum ungmennum hættu að fá opinbera styrki og lögðu því upp laupana, og í kjölfarið varð þessi hópur enn meira útundan, og vændi og eiturlyfjaneysla jókst umtalsvert. Hér verð ég að benda á að ein aðalástæða fyrir heimilisleysi samkynhneigðra ungmenna er að þau hafa verið rekin að heiman, meðan gagnkynhneigðir unglingar hlaupast frekar að heiman að sjálfsdáðum vegna erfiðra heimilisaðstæðna, s.s. vímuefnaneyslu (þeirra og/eða foreldranna) eða líkamlegrar og kynferðislegrar misnotkunar.

Þrátt fyrir að sjö ár séu síðan Section 28 var tekið úr lögum eimir enn af því í skólastofnunum í Bretlandi, og ku hómófóbískt einelti vera landlægt í flestum skólum landsins, enda starfa þar margir kennarar sem hlutu sína menntun á þeim tíma sem umræðan var sem neikvæðust.

Nú er ég síður en svo að halda því fram að tillögur Mannréttindaráðs Reykjavíkur muni hafa sambærileg áhrif og Section 28 hefur haft undanfarin 20 ár í Bretlandi. Ég tók þetta bara sem dæmi um hvernig túlkunarvandi getur sett fólk í vanda. Í Bretlandi hætti velmeinandi starfsfólki til að túlka ákvæðið eins þröngt og hægt var, með skelfilegum afleiðingum fyrir ungt fólk, ekki bara homma og lesbíur.

Umræða undanfarinna daga sýnir nefnilega hversu misjafnlega fólk túlkar þessar tillögur Mannréttindaráðs. Ég veit vel að í grundvallaratriðum þurfa reglur að vera almennt orðaðar, en vandinn er sá að bönn eins og hér um ræðir geta auðveldlega öðlast sjálfstætt líf. Bönn sem eru of almennt orðuð geta smeygt sér hvert sem er, eins og dæmin sanna.

Hræðsla við að brjóta almennt orðuð bönn veldur sjálfsritskoðun, og þess vegna tel ég að í þessu máli sé heillavænlegast að það verði hreinlega gerður listi um hvað megi og hvað megi ekki!

Að öðrum kosti er hætta á að velmeinandi starfsmenn borgarinnar, kennarar og aðrir, fari að ‘hreinsa’ námsefni og kennsluaðferðir, og íslensk börn framtíðarinnar missi ekki bara af Nýja testamenti Gídeon-félagsins, helgileikjum og fermingarferðalögum, heldur fari líka á mis við umfjöllun um eina helstu perlu menningararfs þjóðarinnar, Völuspá, enda birtir hún jú heiðna heimsmynd, jafnvel í kristnu ljósi. Að ég minnist ekki á þjóðsönginn okkar!

Að lokum, án þess að ég ætli að vera með neina heimsendaspá, þá vil ég velta því upp hvernig eigi að skilja orðið lífsskoðunarfélag. Í hugum sumra snýst þetta nefnilega einfaldlega um trúfélög og félög þeirra sem hafna trú, t.d. Siðmennt.

En hvað með þá sem líta ákveðnar skoðanir hornauga. Að mínu mati getum við nefnilega kallað ákveðnar stjórnmálatengdar skoðanir til lífsskoðana. Hreinræktuð markaðshyggja hugnast mér til að mynda svo illa að ég á erfitt með að umbera þá sem aðhyllast hana. Að sama skapi eiga margir kapitalistar erfitt með að skilja og setja sig í spor þeirra sem vilja að skattar séu notaðir til að jafna aðgengi fólks að lífsgæðum og samfélagsþjónustu sem sumir (já, ekki allir) telja til mannréttinda, s.s. heilsugæslu og menntun.

Meðal þess sem margir frjálshyggjumenn amast við eru stéttarfélög, og andstaða við þau er svo römm hjá sumum að um lífsskoðun getur talist. Nú veit ég að Verslunarmannafélag Reykjavíkur hefur heimsótt skóla borgarinnar. Eflaust telja einhverjir að með því sé verið að styðja við hugmyndir nemenda um rétt sinn í gegnum verkalýðshreyfingar. Hvernig verður brugðist við athugasemdum við þessar heimsóknir?

Hvað með fræðsluheimsóknir frá félögum eins og Samtökunum 78 og Amnesty International? Einhverjir geta líklega rökstutt að um lífsskoðanir sé að ræða þar! Verða þær bannaðar?

Svona mætti nefnilega lengi telja.

Það er eðlilegt að í breyttu þjóðfélagi breytist aðkoma þjóðkirkjunnar og kristinna safnaða eða félaga að skólunum. Umfjöllun um trúmál í námsefni skólanna hlýtur líka að breytast, frá innrætingu til þess að vera fræðsla um grunnhugmyndir, hefðir og sögu trúarbragðanna. Ég held að sé námsefni í trúarbragðafræðum skoðað komi þessi breyting berlega í ljós frá því sem var þegar ég gekk í grunnskóla. (Getur ekki verið að fulltrúar í Mannréttindaráði séu að miða við eigin upplifun af kristinfræðikennslu fyrri ára en ekki við námsefni það sem í boði er í dag?).

Í skóla borgarinnar ganga nemendur með mismunandi bakgrunn. Með því að úthýsa trúarbrögðunum hlýtur skólinn að hætta að taka mið af stórum hluta þess sem gerist í lífi þeirra. Svo að ég taki bara tvö dæmi:

Þar eru 8. bekkingar sem enn eru flestir í fermingarundirbúningi, hvort sem er kristnum eða borgaralegum. Veraldlegt umstang sem því fylgir er umtalsvert og raskar daglegu lífi þeirra, bæði fyrir og ekki síður í kjölfarið, þegar þau hafa allt í einu eignast rúma búslóð (í sumum tilvikum) og stórar upphæðir í reiðufé. Sumir hafa aftur á móti ekki fengið nema brot af gjöfum annarra. Það getur haft mikil áhrif á líðan þeirra í félagahóp.

Þar eru líka nemendur sem aðhyllast Islamstrú. Föstutímabilið ramadan getur haft mikil áhrif á andlega líðan nemenda og líkamlegan þrótt þeirra í daglegu skólastarfi.

Á skólinn hér að láta sem ekkert sé og ekki taka tillit til þess sem er að gerast í lífi nemendanna?

Nei, segi ég. Það græðir enginn á því að skólastofnanir borgarinnar verði gerðar að trúlausu svæði. Mun frekar ættu skólarnir að setja sér markvissa stefnu um hvernig sé hægt að gera öllum trúarbrögðum (og trúleysi) þeirra sem þá sækja hátt undir höfði, þannig að nemendur öðlist skilning og umburðarlyndi gagnvart lífsskoðunum og hefðum annarra.

Eurovision

Sun, 10 May 2009 10:31:53 GMT

Þetta blogg er þokkalega dautt, en vegna áskorana ætla ég nú að setja inn dóma á lögunum í ár - verður komið inn seinna í dag! Sjá hér til vinstri!

Samkynhneigður forsætisráðherra

Mon, 02 Feb 2009 18:26:50 GMT

Skrifaði þetta upphaflega sem svar við pistli Salvarar Gissurardóttur, en ákvað að þetta væri ágætur pistill á mitt eigið blogg:

---

Forsætisráðherradómur Jóhönnu Sigurðardóttur hefur valdið mér gleði á marga mismunandi vegu.

Sem vinstrisinnuðum Framsóknarmanni, gleðst ég yfir því að vinstri stjórn með stuðningi okkar skuli loksins komin til valda.

Sem áhugamanni um þjóðfélagsmál finnst mér það frábært að manneskja sem þekkt er af því að vinna af óumdeildum heilindum skuli vera orðin forsætisráðherra, alveg óháð þvi hvort mér hugnist öll stefnumál hennar.

Sem femínista finnst mér það frábært að kona skuli loksins vera komin til hæstu metorða í íslenskum stjórnmálum, og það er óháð því úr hvaða flokki sú kona væri.

Sem homma gleðst ég yfir því að samkynhneigður einstaklingur sem ekki dylur kynhneigð sína skuli vera orðinn forsætisráðherra, og það á Íslandi!

Þessir þættir geta óneitanlega skarast illilega svo að erfitt yrði að gleðjast, t.d. ef um lesbískan fasista væri að ræða.

Það sem kannske vekur mesta athygli er það að á Íslandi eru fréttirnar af samkynhneigð Jóhönnu helst um umfjöllunina í erlendum fjölmiðlum.

Jóhanna hefur aldrei flíkað sínu einkalífi. Hún hefur (að mér vitandi) aldrei notað neitt í sínu einkalífi, hvort sem það er hjónaband, skilnaður, staðfest samvist, barneignir, íbúðarkaup, húsbúnaður og skreytingar eða stórafmæli, til að vekja á sér athygli, komast í viðtal, vinna prófkjör. Þetta gerir það að verkum að hún er trúverðug í því að hafa ekki flíkað kynhneigð sinni - hjá henni er það enginn feluleikur! (Venjulega finnst mér samfélagsábyrgð homma og lesbía í opinberu lífi krefjast þess að þeir séu mjög opinskáir um kynhneigð sína - allavega ef allt annað í lífi þeirra er á almannavörum).

Þetta veldur því, að mínu mati, að fólki á Íslandi finnst heldur óviðurkvæmilegt að fjalla svona um einkalíf Jóhönnu, sem hefur alltaf verið svo prívat. Reyndar er ég sannfærður um að mörgum fyndist ekki við hæfi svona almennt að draga kynhneigð stjórnmálamanna fram í umræðuna, hvort sem það væru fjölmiðlar eða stjórnmálamennirnir sjálfir, en því get ég ekki verið alveg sammála, - svo framarlega sem umræðan snúist ekki um að kynhneigðin geri einhvern óhæfan til að gegna ákveðnum embættum.

á lífi?

Mon, 02 Feb 2009 15:45:31 GMT

spyr ég sjálfan mig! Það hefur ekkert verið bloggað síðan í maí - og nú er kominn febrúar. Er svona að velta fyrir mér hvort ég eigi að skríða fram aftur núna, þegar ég er veðurtepptur við hirð jarlsins í suðvestur Lundúnum. Hvað finnst fólki? Sé að yfir tuttugu manns hafa kíkt inn í dag, vona að fólk sé ekki í stöðugum fýluferðum á þessa síðu.

Seinna um juro... en fyrst thetta!

Tue, 27 May 2008 21:42:50 GMT

Fann klippur med storkostlegum song minum a youtube, smellidi a eftirfarandi hlekki, er alveg i lokin a http://youtube.com/watch?v=2EdiVut2kWs&feature=related

og sidan i upphafi a...http://youtube.com/watch?v=r91FyfUCIEc

Goda skemmtun!!!

Áfram Ísland!!!

Fri, 23 May 2008 15:24:17 GMT

Já, það er margt hægt að segja í dag og flest allt bara gott. Krakkarnir stóðu sig með þvílíkum sóma í gær og komust áfram. Þetta eru bestu júrófréttirnar fyrir okkur Íslendinga í langan tíma, og sýnir hversu miklu máli skiptir að bara þær þjóðir sem voru með í gærkvöldi gátu kosið. Það kom í veg fyrir að lönd sem ekki voru með gátu hrúgað eigin atkvæðum á bestu nágrannana og safnað þannig 20 austur-evrópskum lögum í úrslitin. Mjög góð skipting fyrir álfuna í raun og veru, sérstaklega auðvitað fyrir Norðurlöndin (sem notabena voru með 4 frábær lög og eitt pirrandi grípandi viðlag). Þannig að forkeppnirnar tvær voru alveg að sýna kostina strax!
Núna er bara spennandi að sjá hvað gerist á morgun, þegar 18 lönd sem hafa fengið atkvæði frá allri Evrópu keppa við 2 dómnefndalög og 5 lög sem ekki hafa þurft að fara í forkeppnir. Spurningin er hvort löndin úr fyrri forkeppninni haldi sig við að gefa félögunum þaðan stig og þau úr seinni forkeppninni gefi bara lögum úr þeirri forkeppni stig þannig að það myndist svona tveir haugar af stigum, eða hvort fólk flytji atkvæðin sín að einhverju ráði!
Ég ætla að leyfa mér að setja inn spá hér um úrslitin:

Serbía
Króatía
Svíþjóð
Úkraína
Frakkland
Ísland
Noregur
Portúgal
Finnland
Grikkland
Bretland
Rússland
Albanía
Danmörk
Tyrkland
Ísrael
Rúmenía
Georgía
Lettland
Azerbadjan
Bosnía & Herzegóvína
Armenía
Pólland
Spánn
Þýskaland

Og það sem ég var að gera í Graham Norton Show, var að syngja (eða réttara sagt öskra) Valentine Lost í sérstöku Eurovision gríni í þættinum. Við vorum 12 sem sungum búta úr lögum, en eingöngu 5 voru sýndir í þættinum, og undirritaður sigraði sem sé keppnina!

Fyrri forkeppni buin og su sidari rett ad hefjast

Thu, 22 May 2008 10:12:58 GMT

eda eftir nokkra tima. Urslitin i fyrri keppninni voru nokkud skv. bokinni. Atti samt von a ad Irland faeri afram (en var fegin ad their gerdu thad ekki) og var hraeddur um Noreg en liklega komst thad afram gegnum domnefndirnar...

Og ykkar madur verdur stjarna kvoldsins i Graham Norton show a BBC2 i kvold...

Afram Island!!!

Síðasti þátturinn búinn

Sat, 17 May 2008 20:36:46 GMT

Og við hæfi að setja afganginn af dómunum mínum inn! Búinn að skipta aðeins um skoðun, reyndar ekki á lögunum sjálfum en hvaða lög komist áfram og búinn að laga það aðeins... (sérstaklega úr fyrri undankeppninni). Annars verður þetta voðaspennandi að sjá, sérstaklega á laugardaginn hvort þjóðirnar haldi sig við lögin úr sama riðli, eða hvort atkvæði flytjist eitthvað að ráði á milli riðla og líka yfir á hin lögin fimm!

En eitt stend ég við - Ég hata franska lagið!

Eurovision-nördinn er í pakkanum...

Sat, 17 May 2008 12:36:45 GMT

Og minn maður bara á forsíðu Séðs og heyrðs, þvílíkur heiður. Hélt að þetta yrði bara pínuviðtal en svona er maður ofsafrægur ... og hugsa sér a.m.k. þrír aðrir hommar með mér á forsíðunni!

Er annars í algjörum júrópakka, er á vice-warden vakt þessa helgi og er aðeins að vinna en með 2001 keppnina í sjónvarpinu. Voðalega er hljómurinn í Parken leiðinlegur,og þetta rifjaði upp hversu leiðinleg stemmningin þar var... svona eins og á fótboltaleik ... vantaði bara pú á alla aðra en Dani... Og svaka var það slæm hugmynd að láta kynnana ríma allt! Og fá góð lög!

meira júró!

Tue, 13 May 2008 10:29:36 GMT

Þá er öll seinni forkeppnin komin inn og í raun bara stórþjóðirnar fjórar og Serbía eftir, en það verður að bíða fram á laugardag! Vona að fólk sé að skemmta sér yfir þáttunum!

Fyrsti þáttur búinn

Mon, 05 May 2008 18:21:46 GMT

Vona að fólki hafi þótt skemmtilegt að hlusta á lögin og umræður okkar í þættinum Alla leið á laugardaginn. Búinn að bæta við kommentin um lögin 2008, sumt er náttúrlega mjög svipað og ég sagði í þættinum...

Og til hamingju Palli með öll verðlaunin á laugardaginn!!!

Og af hverju þurfti Fréttablaðið að nota þessa agalegu mynd af mér með greininni??? Tekin fyrir rúmum 10 árum þegar ég var blankasti maður Íslands, litaði og klippti mig sjálfur! Hroðbjóður! Skamm Dr. Gunni!!!

Jæja, júró á næsta leiti!

Tue, 29 Apr 2008 20:14:58 GMT

Og ég á leiðinni í sjónvarpið! Á laugardaginn verður sem sé fyrsti þátturinn af þremur um lögin sem keppa í ár. Þættirnir heita Alla leið og þar ætlum við Guðrún Gunnarsdóttir og Dr. Gunni að aðstoða Pál Óskar og aðdáendur að ákveða hvaða lög eigi að kjósa í forkeppninni þann 22. maí nk. Í tilefni af því held ég að það sé kominn tími til að ég setji dómana mína um lögin í ár hér á síðuna mína. Ég byrja á lögunum sem eru í fyrri forkeppninni, þar sem við fáum ekki að kjósa, og koma lítið við sögu í þáttunum. Sjáið tengilinn hér til vinstri á síðunni!

Loforð

Fri, 04 Apr 2008 22:28:44 GMT

Jæja, lofaði víst að blogga í þessari viku.

Já, við King áttum sem sagt árs afmæli 1. apríl. Þ.e.a.s. það var ár síðan við hittumst! Ótrúlegt hvað margt getur breyst á einu ári!!! Í tilefni af því bauð hann mér á Gordon Ramsay veitingastaðinn á Claridges hótelinu. Frábær matur og æðislegt kvöld og auðvitað voru papparassarnir þar fyrir utan þegar við komum út... reyndar ekki okkar vegna - þeir voru að bíða eftir Maríuh Carey sem var að koma heim á hótelið um leið og við vorum að fara!

Það var mikið...

Mon, 25 Feb 2008 20:19:19 GMT

... að Íslendingar velji rétta lagið og réttu flytjendurna til að keppa fyrir okkar hönd! Áfram Regína Ósk og Friðrik Ómar! Og gott hjá Frikka að tala út! Er viss um að þau eigi eftir að standa sig vel í vor og ná langt!!!

Gísli Marteinn styður Vilhjálm - tímabundið

Tue, 19 Feb 2008 20:25:59 GMT

Er að hlusta á Gísla Martein og Dag í Kastljósinu síðastliðinn miðvikudag (13. feb.) - og mér finnst athyglisvert hversu illa Gísla Marteini tókst að lýsa yfir afgerandi stuðningi við leiðtoga flokksins í borginni. Hann sagðist styðja Vilhjálm sem forystumanni flokksins svo lengi sem Vilhjálmur telji sér treystandi til þess. Nú er Vilhjálmur að velta hlutunum fyrir sér og í því felst að hann sé eitthvað óviss um að sér sé treystandi - og það hlýtur þá að þýða að Gísli Marteinn treystir honum ekki... nema til að taka rétta ákvörðun... og hún hlýtur að vera sú að taka ekki við borgarstjóraembættinu aftur eftir ár!

Hugsa sér!